كىشى ئىسىملىرى
-
ئائىشە
(ئايشە، ئايشەم، ئايشەمخان، ئايشەمگۈل، ئايشىخان، ئايشىقىز، ئايشىگۈل، ھاشىخان، ھاشىقىز، ھاشىگۈل، ئەيشەمخان، ئېيشىخان، ئېيشەم، ھاشى، ھايشەم، ئايىشە) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 602
، ياقتۇرغانلار: 10
(1) ياخشى تۇرمۇش، (2) چىرايلىق، (3) مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ئايالىنىڭ ئىسمى بولۇپ، بۇ يەردە «ئائىشەدەك ئايال» دېگەن مەنىدە كېلىدۇ. ئىزاھات: «ئائىشە» بىلەن «ئاشىر، ئاشىرە» نىڭ كېيىنكى ئۆزگىرىشلىرى ئوخشاپ كېتىدۇ. مەسىلەن، «ھاشىخان، ھاشىگۈل» دېگەنلەردەك. «ئائىشە» نىڭ يەنە
-
ئايلا
(ئايلىخان، ئايلام، ئايلىقىز، ئايلامخان، ئايلىگۈل) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 234
، ياقتۇرغانلار: 10
ئاچا، ھەدە؛ ئاچا ئورنىدىكى قىز
-
ئالماس
(ئالماسقارى، ئالماسجان، ئالماسخان) تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 607
، ياقتۇرغانلار: 11
مېتال ئىسمى («ئالماستەك قاتتىق، مەھكەم» دېگەن مەنىدە كېلىدۇ. ئۇنىڭ ئۆزگىرىشلىرى پۈتۈنلەي ئەرلەرگىلا قويۇلىدۇ)
-
تەۋپىق
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 565
، ياقتۇرغانلار: 11
مۇۋەپپەقىيەت، ئۇتۇق، نەتىجە، شەرەپ، بەخت؛ ئىنساب
-
تىلىۋالدى
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 463
، ياقتۇرغانلار: 11
ئاللادىن پەرزەنت تىلىۋالدى.
-
جاببار
(جاپپار، جەپپە) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 633
، ياقتۇرغانلار: 11
مەجبۇر قىلغۇچى؛ كۈچلۈك؛ قۇدرەتلىك، غايەت زور. ئەسلىيسى «جەببار».
-
دولقۇن
(دولقۇنجان) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 593
، ياقتۇرغانلار: 11
بۇ يەردە سۇ دولقۇنى كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
-
ئاتىللا
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 607
، ياقتۇرغانلار: 11
ياۋروپا ھون ئېمپېرىيەسىنىڭ ئەڭ داڭلىق ئېمپېراتورلىرىدىن بىرىنىڭ ئىسمى. مەنىسى: بۈيۈك، داڭلىق. بۇ ئىسىم يەنە «ئاتائۇللا» نىڭ بىرخىل ئۆزگىرىشىگە ئوخشاپ قالىدۇ.
-
قۇتيار
تىل تەۋەلىكى: ئۇ پ
كۆرۈلۈشى: 570
، ياقتۇرغانلار: 11
باخت يار بولغاي
-
بارخان
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 637
، ياقتۇرغانلار: 11
قۇم دۆۋىلىرى
-
كەنجى
(كەنجەك) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 470
، ياقتۇرغانلار: 11
كېيىن تۇغۇلغان (كىچىك ئوغۇل)
-
مەقسۇد
(مەخسۇت) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 321
، ياقتۇرغانلار: 11
كۆڭۈلگە پۈكۈلگەن، ئارزۇ قىلغان، مەقسەت قىلغان، تىلىگەن.
-
مۇنىرىدىن
(مۇنىردىن) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 391
، ياقتۇرغانلار: 11
دىننىڭ يورۇتقۇچىسى
-
نەۋكەر
(نوكەر، نۆكەر) تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 589
، ياقتۇرغانلار: 11
يېڭى ئەسكەر؛ قۇل، چاكار، ياللانغۇچى، ياللانما ئەسكەر
-
ھىدايەت
(ھىدايە، ھىدايى، ھىدەك) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 471
، ياقتۇرغانلار: 11
توغرا يول، توغرا يولغا يېتەكلىمەك؛ توغرا يول تاپماق
-
ئۇيغۇر
(ئۇيغۇرجان) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 1611
، ياقتۇرغانلار: 11
مىللەت نامى (ئۇيۇشقان)
-
ئىدرىس
(ئەدرىس، ئىرىس) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 505
، ياقتۇرغانلار: 11
ئۇرۇق چاچقۇچى، دېھقان (ئىدرىس پەيغەمبەرنىڭ ئىسمى)
-
ئارزۇ
(ئارزۇگۈل، ئارزۇخان، ئارزۇقىز، ئازىم، ئازى، ئازىخان، ئازىگۈل، ئازىقىز، ھازى، ھازىخان، ھازىگۈل) تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 700
، ياقتۇرغانلار: 11
(1) ئۈمىد، قىزغىنلىق، (2) ئارزۇلۇق قىز (ئازىلىق قىز). ئىزاھات: «ئارزۇ» نىڭ يەنە: «ئارزۇخان، ئارزۇقىز، ئازىم، ئازى، ئازىخان، ئازىگۈل، ئازىقىز، ھازى، ھازىخان» قاتارلىق ئۆزگىرىشلىرى بار. يۇقىرىقىلارنىڭ ئىچىدە «ئازى، ھازى» ئەرلەرگە قويۇلىدۇ، بۇ چاغدا ئۇنىڭ مەنىسى «ئازىلىق ئوغ
-
ئايتۆرە
(ئايتۆرەم) تىل تەۋەلىكى: ئۇ م
كۆرۈلۈشى: 404
، ياقتۇرغانلار: 11
چىرايلىق ۋە ئېسىل نەسەبلىك
-
ئايدەنا
(ئايدانا، ئايدەن) تىل تەۋەلىكى: ئۇ پ
كۆرۈلۈشى: 401
، ياقتۇرغانلار: 11
ئەقىللىق، دانىشمەن، بىلىملىك قىز
-
ئەھەد
(ئەھەت، ئەخەت، ئەخىتىم، ئەخەتجان) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 463
، ياقتۇرغانلار: 12
بىر، يالغۇز، يەككە، يېگانە (بۇ يەردە ئاللانى كۆرسىتىدۇ)
-
ئەختەم
(ئەھەد، ئەھەت، ئەخەت، ئەخىتىم) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 612
، ياقتۇرغانلار: 12
(1) ئاخىرقى بالا، كەنجى ئوغۇل؛ (2) «ئەھەد» نىڭ ئەركىلەتمە شەكلى. مەسىلەن، «ئەھەت، ئەخەت، ئەخىتىم، ئەختەم» دېگەندەك؛ (3) مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈپەتلرىدىن بىر بولۇپ، مەنىسى: ئەڭ ئاخىرقى پەيغەمبەر
-
ئىلغار
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 416
، ياقتۇرغانلار: 12
تىز يۈرەر، زەربىدار، ئالدىن يۈرەر، ئالدىدا ماڭغۇچى
-
خالمۇراد
(خالمۇرات) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 428
، ياقتۇرغانلار: 12
مۇرادى ھاسىل بولغان
-
داۋامەت
(دۇگامەت) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 361
، ياقتۇرغانلار: 12
دائىملىق، مەڭگۈلۈك. بۇ ئىسىم ئەسلىدە «دەۋامەت» دەپ تەلەپپۇز قىلىنسىمۇ، لېكىن بۇ يەردە تىلىمىزغا ماسلاشتۇرۇپ شۇنداق ئېلىندى. ئۇنىڭدىن باشقا، مەزكۇر ئىسىم «دۇگامەت» كە ئۆزگىرىپ، «دۇئامەد، دۇئامۇھەممەد» لەرنىڭ مۇشۇ خىل ئۆزگىرىشى بىلەن ئوخشىشىپ قالىدۇ.
-
دىلمۇراد
(دىلمۇرات) تىل تەۋەلىكى: پ ئە
كۆرۈلۈشى: 357
، ياقتۇرغانلار: 12
كۆڭۈل ئارزۇسى
-
رەقىب
(رەقىپ، رېقىپ، رېقىپجان) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 405
، ياقتۇرغانلار: 12
پايلىغۇچى، كۆز سالغۇچى، كۆز سېلىپ تۇرغۇچى (ئاللانىڭ ئىسىملىرىدىن بىرى)
-
زىيا
(زىيام، زىيەم، زىيەك، زىياق) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 401
، ياقتۇرغانلار: 12
نۇر، يورۇق. ئەسلىيسى «زىيائى»
-
سابىت
(ساۋۇت، ساۋۇق، ساۋاق، ساۋۇش) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 385
، ياقتۇرغانلار: 12
مۇستەھكەم، مەھكەم، قەتئىي، ئىشەنچىلىك، تەۋرەنمەس
-
سابىر
(سابۇر، ساۋۇر، ساۋۇق، ساۋۇش، ساۋىر، ساۋى، ساۋىخان، ساۋىقارى) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 369
، ياقتۇرغانلار: 12
سەۋرچان، سەۋر-تاقەتلىك، چىداملىق. ئىزاھات: «سابىر» بىلەن «سابىق، سابىت» لارنىڭ بەزى ئۆزگىرىشلىرى ئوخشىشىپ قالىدۇ. مەسىلەن، «ساۋاق، ساۋۇق، ساۋۇش» دېگەندەك. ئەمما «سابىر» نىڭ يەنە ئۆزىگە خاس تۆۋەندىكىدەك ئۆزگىرىشلىرىمۇ بار: «ساۋىر، ساۋى، ساۋىخان، ساۋىقارى»