كىشى ئىسىملىرى
-
ئاقبېلىق
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 424
، ياقتۇرغانلار: 0
بېلىق: ئىسمى، ئاق سۈپىتى
-
پازىل
(فازىل) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 425
، ياقتۇرغانلار: 10
(1) پەزىلەتلىك، تالانتلىق، بىلىملىك؛ (2) مەڭگۈلۈك؛ (3) تۆھپىسى بار، ئەجرى بار؛ (4) ئالاھىدىلىكى بار، مەشھۇر، داڭلىق
-
سايران
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 425
، ياقتۇرغانلار: 0
(1) سەيلە قىلغۇچى؛ (2) جاي نامى. ئىزاھات: «سايران» جاي نامى بولۇپ، بەزىلەر «سايرام» نىڭ ئەسلىي ئاتلىشى دەپ قارايدۇ. بۇ سۆز ئەرەبچىدە «سەيلە قىلغۇچى، سەيلە قىلماق» دېگەننى بىلدۈرىدۇ.
-
سەئىدىن
(سەيدىن، سەدىن، سەدەن، سادىن، سادىنجان، سەدۇق، سەيدەك) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 425
، ياقتۇرغانلار: 0
(1) بەخت-تەلەي (2) دىننىڭ بەختى؛ دىننىڭ بەختلىك كىشىسى. ئىزاھات: «سەئىدىن» بولسا «سەئىدۇن» نىڭ ئۆزگىرىشى بولۇشىمۇ، شۇنىڭدەك، «سەئددىن» ياكى «سەئىددىن» نىڭ قىسقارتىلىپ تەلەپپۇز قىلىنغان شەكلى بولۇشىمۇ مۇمكىن.
-
مەسئۇد
(مەسخۇت) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 425
، ياقتۇرغانلار: 9
بەختلىك، تەلەيلىك
-
مۇھتەرەم
(مۇختىرەم) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 425
، ياقتۇرغانلار: 0
ھۆرمەتلىك، ئەزىز. ئىزاھات: «مۇھتەرەم» يالغۇز تۇرغاندا ئاساسەن ئاياللارغا قويۇلىدۇ. ئايرىم ئەھۋاللاردا ئەرلەرگىمۇ قويۇلىدۇ. «ھاجى، جان، بەگ، باي» قاتارلىق ئەرلەرگە خاس قوشۇمچە ئىسىملار ياكى سۈپەتلەر ئۇلانغاندا ئومۇمەن ئەرلەرگە قوللىنىلىدۇ.
-
نەشپۈت
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 425
، ياقتۇرغانلار: 0
مېۋە نامى. ئىزاھات: «نەشپۈت» بىلەن «نەشۋەت» ئوخشاش مەنبەدىن كەلگەن بولۇشىمۇ مۇمكىن.
-
ھۇسام
(ھېسام، ھىسام) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 425
، ياقتۇرغانلار: 0
ئىتتىك، ئۆتكۈر قىلىچ
-
شاھاب
(شاھاپ، شاخاپ، شىھاب) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 426
، ياقتۇرغانلار: 0
يورۇق يۇلتۇز؛ ئۇچقۇن؛ راكىتا. ئەسلىيسى «شەھاب» ياكى «شىھاب»
-
ئاسان
(ھاسان، ھەسەن) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 426
، ياقتۇرغانلار: 0
(1) ئوڭايلىق، ئاسانلىق، (2) سالامەتلىك. ئىزاھات: «ئاسان» قەدىمكى ئۇيغۇر تىلىدىكى «ئەسەن» (سالامەتلىك، ساقلىق) نىڭ ئۆزگىرىشى بولۇپ، ھازىرقى مەنىسى ئاساس قىلىنمايدۇ. «ئاسان» بۇ يەردە «ئەسەن» گە ھەم ئۇلار «ھاسان، ھەسەن» گە ئۆزگىرىدۇ.
-
كەلكۈن
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 426
، ياقتۇرغانلار: 0
بۇ يەردە سۇ ئۇلۇغلىنىپ، كەلكۈن كەلگەنلىكىگە بولغان خۇشاللىق ئەكس ئەتكەن. چۈنكى، سۇ مول بولسا، بارلىق قۇرغاق جايلار سۇغا قانىدۇ. شۇنىڭغا ئوخشاش ئىنتىزارلىقتىن كېيىن بىر ئوغۇل پەرزەنت دۇنياغا كەلسىمۇ قۇرغاق جايلار سۇغا قانغاندەك، شۇ ئائىلە بەختكە چۆمىدۇ.
-
ئىسمائىل
(ئىسمايىل، ئىسماق) تىل تەۋەلىكى: ئى
كۆرۈلۈشى: 426
، ياقتۇرغانلار: 10
ئىسمائىل پەيغەمبەرنىڭ ئىسمى. مەنىسى: (1) ئاللانىڭ بۇيرۇقىنى ئىجرا قىلغۇچى، (2) ئاللا ئاڭلىدى
-
ئىسيان
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 426
، ياقتۇرغانلار: 0
قارشى تۇرماق، بويسۇنماسلىق، ئىتائەت قىلماسلىق؛ قوزغالماق، قوزغىلاڭ، قارشى كۆتۈرۈلۈش (بۇ ئىسىم مەلۇم تارىخىي ۋەقەلەر بولغان مەزگىلدە، شۇ ئىشنى خاتىرىلەپ قويۇلغان. مەسىلەن، 20- ئەسىرنىڭ 60- يىللىرىدا جۇڭگودا قوزغالغان «مەدەنىيەت ئىنقىلابى» غا ئوخشاش. بۇ مەزگىلدە بىر قىسىم ئ
-
يۈكسەك
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 426
، ياقتۇرغانلار: 0
ئۈستۈن، ئىگىز، يۇقىرى، ئالىي
-
ئارمانگۈل
تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 426
، ياقتۇرغانلار: 0
ئارمان قىلغان قىز
-
تاشمۇھەممەد
(تاشمەت، تاشمەمەت، تاشمەممەت) تىل تەۋەلىكى: ئۇ ئە
كۆرۈلۈشى: 427
، ياقتۇرغانلار: 10
تاش: ئىسمى، مۇھەممەد: سۈپىتى
-
مەشئەل
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 427
، ياقتۇرغانلار: 0
يورۇقلىق مەنبەسى، يورۇغۇچ
-
نەجىم
(نېجىم، نىجىم) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 427
، ياقتۇرغانلار: 0
يۇلتۇز
-
ئۆزخان
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 427
، ياقتۇرغانلار: 0
ئۆزىمىزنىڭ خان ئوغلى، ئۆز-ئۆزىگە خان بولغۇچى
-
ئۈكەر
(ھۈكەر) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 427
، ياقتۇرغانلار: 0
ئۈكەر يۇلتۇزىنىڭ نامى (يەتتە يۇلتۇز)
-
ۋەسى
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 427
، ياقتۇرغانلار: 0
ۋەسىيەتنى ئىجرا قىلغۇچى؛ ھامىي بولغۇچى، مىراسنى نازارەت قىلغۇچى، ۋەسىيەتنى يەتكۈزۈشكە بەلگىلەنگەن كىشى
-
مۇشرىپ
(مەشرىپ) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 428
، ياقتۇرغانلار: 0
رەھبەر، باشقۇرغۇچى، مۇدىر، بۆلۈم باشلىقى، نازارەتچى
-
ئوسمان
(ئوسمانجان، ئوسمىخان) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 428
، ياقتۇرغانلار: 12
كىچىك يىلان، يىلان بالىسى. ئىزاھات: «ئوسمان» نىڭ ئەسلىيسى «ئۇسمان». گەرچە بۇ ئىسىمنىڭ قەدىمكى ئەرەب تىلىدىكى مەنىسى ئانچە ياخشى بولمىسىمۇ، ئۇيغۇرلار ئۇنى چاھاريارلادىن بولغان ئوسمان رەزىيەللاھۇ ئەنھۇنىڭ ھۆرمىتى ئۈچۈن پەرزەنتلىرىگە ئىسىم قىلىپ قويغان.
-
ئېدىل
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 428
، ياقتۇرغانلار: 0
قەدىمكى جاي نامى
-
ئىسكەندەر
تىل تەۋەلىكى: ي
كۆرۈلۈشى: 428
، ياقتۇرغانلار: 9
قەدىمكى ماكىدونىيە پادىشاھى ئالىكساندىرنىڭ ئىسمىنىڭ ئەرەبلەشكەن ئاتىلىشى
-
ئىشان
تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 428
، ياقتۇرغانلار: 12
بۇ ئوتتۇرا ئاسىيادا دىنىي مەرتىۋە نامى سۈپىتىدە قوللىنىلغان بولۇپ، مەنە جەھەتتىن «پىر، شەيىخ» دېگەن سۆزلەرگە يېقىن كېلىدۇ.
-
ئەلقەم
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 429
، ياقتۇرغانلار: 10
(1) لوقمىلار؛ (2) ئويۇلغان؛ (3) ئاچچىق تاۋۇز، دورا تاۋۇزى؛ (4) نېسىۋىسى كۆپ
-
ئابدۇلجاببار
(ئابدۇجاپپار، ئابدىجاپپار، جاپپار) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 429
، ياقتۇرغانلار: 0
مەجبۇر قىلغۇچى ئاللانىڭ بەندىسى. ئەسلىيسى «ئابدۇلجەببار».
-
ئاتاي
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 429
، ياقتۇرغانلار: 0
باچكا؛ بالا
-
قەيسەر
(قەيسەرجان) تىل تەۋەلىكى: ي
كۆرۈلۈشى: 429
، ياقتۇرغانلار: 10
بۇ، مىلادىيەدىن بۇرۇنقى 100~44-يىللاردا ئۆتكەن قەدىمكى رىم پادىشاھى جولىئۇس كايسارنىڭ نامىدىن كەلگەن ئىسىم بولۇپ، بىزچە مەنىسى: ئىمپېراتور، خان، پادىشاھ؛ ئۇلۇغ، زور، كاتتا دېگەنلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.