كىشى ئىسىملىرى
-
مۇھىيدىن
(مۇھىدىن، مويدىن، مويدىنجان) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 435
، ياقتۇرغانلار: 9
دىننىڭ مەڭگۈلۈك ئىز باسارى. ئىزاھات: «مۇھىيدىن، مۇھىدىن» قاتارلىق ئىسىملار «مۇئىدىن» گە ئوخشاشلا «مەيدىن، مويدىن» لارغا ئۆزگىرىدۇ.
-
نەشپۈت
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 435
، ياقتۇرغانلار: 0
مېۋە نامى. ئىزاھات: «نەشپۈت» بىلەن «نەشۋەت» ئوخشاش مەنبەدىن كەلگەن بولۇشىمۇ مۇمكىن.
-
نىزام
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 435
، ياقتۇرغانلار: 12
تەرتىپ، تۈزۈم، سىستېما، ئۇسۇل، پىرىنسىپ
-
ئۆزخان
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 435
، ياقتۇرغانلار: 0
ئۆزىمىزنىڭ خان ئوغلى، ئۆز-ئۆزىگە خان بولغۇچى
-
ئۈكەر
(ھۈكەر) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 435
، ياقتۇرغانلار: 0
ئۈكەر يۇلتۇزىنىڭ نامى (يەتتە يۇلتۇز)
-
ئالتۇنئاي
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 435
، ياقتۇرغانلار: 0
ئالتۇندەك قىز
-
كۈندەم
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 434
، ياقتۇرغانلار: 0
پارلاق؛ قۇياشلىق؛ قۇياش
-
مەخدۇم
(مەخسۇم) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 434
، ياقتۇرغانلار: 0
خوجايىن، خوجا، ئۆزىگە خىزمەت قىلدۇرغۇچى؛ ئۆلىمالارنىڭ بالىلىرى، خوجام
-
نەسرۇللا
(نەسرۇل، نەسرۇللام) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 434
، ياقتۇرغانلار: 7
ئاللانىڭ نۇسرىتى، ئاللانىڭ ياردىمى
-
يەكدىل
تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 434
، ياقتۇرغانلار: 0
بىر نىيەت
-
ئابامئۇلۇغ
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 433
، ياقتۇرغانلار: 0
ئابام: ئىسمى، ئۇلۇغ: سۈپىتى
-
تاشمۇھەممەد
(تاشمەت، تاشمەمەت، تاشمەممەت) تىل تەۋەلىكى: ئۇ ئە
كۆرۈلۈشى: 433
، ياقتۇرغانلار: 10
تاش: ئىسمى، مۇھەممەد: سۈپىتى
-
كەلكۈن
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 433
، ياقتۇرغانلار: 0
بۇ يەردە سۇ ئۇلۇغلىنىپ، كەلكۈن كەلگەنلىكىگە بولغان خۇشاللىق ئەكس ئەتكەن. چۈنكى، سۇ مول بولسا، بارلىق قۇرغاق جايلار سۇغا قانىدۇ. شۇنىڭغا ئوخشاش ئىنتىزارلىقتىن كېيىن بىر ئوغۇل پەرزەنت دۇنياغا كەلسىمۇ قۇرغاق جايلار سۇغا قانغاندەك، شۇ ئائىلە بەختكە چۆمىدۇ.
-
مەسئۇد
(مەسخۇت) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 433
، ياقتۇرغانلار: 9
بەختلىك، تەلەيلىك
-
نەبرە
(نەۋرە) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 433
، ياقتۇرغانلار: 0
بۇ كىشىلەر نەۋرە كۆرگەنلىكىنى قۇتلۇقلاپقويغان ئىسىم بولۇپ، «نەۋرە» ئەرەبچىدە «گۈل» مەنىسىنى بېرىدۇ، شۇنىڭدەك ئۇ ئاياللارغىمۇ قويۇلىدۇ. ئىزاھات: «نەبرە» نىڭ تىل تەۋەلىكىنى داۋاملىق تەتقىق قىلىشقا توغرا كېلىدۇ. چۈنكى بەزىلەر ئۇنى پارسچە بولۇشى مۇمكىن دەپ قارايدۇ.
-
ھەكىم
(ھېكىم، ھېكىمجان، خەكىم) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 433
، ياقتۇرغانلار: 12
ھۆكۈما، دانىشمەن، ئەقىللىق، پەيلاسوپ، تېۋىپ (بۇ ئىسىممۇ «الـ» لىق كەلگەندە ئاللانىڭ ئىسمىنى، ئايرىم كەلگەندە مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈپىتىنى بىلدۈرىدۇ)
-
ئىسيان
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 433
، ياقتۇرغانلار: 0
قارشى تۇرماق، بويسۇنماسلىق، ئىتائەت قىلماسلىق؛ قوزغالماق، قوزغىلاڭ، قارشى كۆتۈرۈلۈش (بۇ ئىسىم مەلۇم تارىخىي ۋەقەلەر بولغان مەزگىلدە، شۇ ئىشنى خاتىرىلەپ قويۇلغان. مەسىلەن، 20- ئەسىرنىڭ 60- يىللىرىدا جۇڭگودا قوزغالغان «مەدەنىيەت ئىنقىلابى» غا ئوخشاش. بۇ مەزگىلدە بىر قىسىم ئ
-
سەئىدىن
(سەيدىن، سەدىن، سەدەن، سادىن، سادىنجان، سەدۇق، سەيدەك) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 432
، ياقتۇرغانلار: 0
(1) بەخت-تەلەي (2) دىننىڭ بەختى؛ دىننىڭ بەختلىك كىشىسى. ئىزاھات: «سەئىدىن» بولسا «سەئىدۇن» نىڭ ئۆزگىرىشى بولۇشىمۇ، شۇنىڭدەك، «سەئددىن» ياكى «سەئىددىن» نىڭ قىسقارتىلىپ تەلەپپۇز قىلىنغان شەكلى بولۇشىمۇ مۇمكىن.
-
ئىسلامنىياز
تىل تەۋەلىكى: ئە پ
كۆرۈلۈشى: 432
، ياقتۇرغانلار: 10
ئىسلام ئۈچۈن بارلىقىنى بېغىشلىغۇچى، ئىسلامغا بەخشەندە قىلىنغان (كىشى)
-
ئىلزات
(ئىلزات) تىل تەۋەلىكى: ئۇ پ
كۆرۈلۈشى: 432
، ياقتۇرغانلار: 9
ئەل ئوغلى («ئەلزاد» قا ئوخشاش)
-
ئاقبىبى
(ئاقبۈۋى) تىل تەۋەلىكى: ئۇ پ
كۆرۈلۈشى: 432
، ياقتۇرغانلار: 0
ئاق خېنىم
-
ئالىپ
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 431
، ياقتۇرغانلار: 0
قەھرىمان، باتۇر
-
سەدىرىدىن
(سەتىرىدىن، سەترىدىن، سەدىردىن، سەدى) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 431
، ياقتۇرغانلار: 1
دىننىڭ كاتتا كىشىسى. ئەسلىيسى «سەدىرىددىن».
-
شادىمان
تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 431
، ياقتۇرغانلار: 0
خۇشال، خۇشاللىق، شاد-خۇراملىق. «شادىمان» ئاياللارغىمۇ قويۇلىدۇ.
-
ئابدۇتالىب
(ئابدىتالىپ، تالىپ) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 431
، ياقتۇرغانلار: 0
ئوقۇغۇچى؛ تالىبنىڭ قۇلى. ئىزاھات: ئىككىنچى تەركىبى قۇياش ھەرپلىرى بىلەن باشلىنىدىغان «ئابدۇتالىب، ئابدۇتاھا، ئابدۇتاھىر» دېگەندەك ئىسىملاردا، قۇياش ھەرپى (ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن) تەشدىدلىك (قوش ياكى تەكرار) ئوقۇلۇپ، «ئابدۇتتالىب، ئابدۇتتاھا، ئابدۇتتاھىر، ئابدۇززاھىر،
-
كۆلتېكىن
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 431
، ياقتۇرغانلار: 0
ئەقلى كۆلدەك شاھزادە
-
ئۆزباش
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 431
، ياقتۇرغانلار: 0
ئۆز-ئۆزىگە باش بولغۇچى
-
ئىسمائىل
(ئىسمايىل، ئىسماق) تىل تەۋەلىكى: ئى
كۆرۈلۈشى: 431
، ياقتۇرغانلار: 10
ئىسمائىل پەيغەمبەرنىڭ ئىسمى. مەنىسى: (1) ئاللانىڭ بۇيرۇقىنى ئىجرا قىلغۇچى، (2) ئاللا ئاڭلىدى
-
پىدا
(پىداجان، فەدا) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 430
، ياقتۇرغانلار: 10
تەقدىم قىلماق؛ بېغىشلىماق، ئۆزىنى ئاتىماق
-
سابىت
(ساۋۇت، ساۋۇق، ساۋاق، ساۋۇش) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 430
، ياقتۇرغانلار: 12
مۇستەھكەم، مەھكەم، قەتئىي، ئىشەنچىلىك، تەۋرەنمەس